Od wniosków i analiz do konkretnych inwestycji. OZE trafia na gminne budynki

Dobre inwestycje samorządowe nie powstają z dnia na dzień. Najpierw pojawia się problem, później dyskusja, analiza potrzeb, poszukiwanie możliwości finansowania, przygotowanie projektów, a dopiero na końcu widoczny dla mieszkańców efekt.

Taką drogę przeszła w ostatnich latach również kwestia odnawialnych źródeł energii i poprawy efektywności energetycznej budynków publicznych w naszej gminie.

Już jesienią 2022 roku, w czasie gwałtownego wzrostu cen energii, jako radny Rady Miejskiej rozpocząłem działania mające zwrócić większą uwagę samorządu na potrzebę inwestowania w rozwiązania, które nie tylko są korzystne dla środowiska, ale przede wszystkim mogą w kolejnych latach ograniczać koszty funkcjonowania szkół, przedszkoli, jednostek organizacyjnych i pozostałych obiektów gminnych.

18 października 2022 roku złożyłem w ramach inicjatywy uchwałodawczej projekt uchwały dotyczący zwiększenia środków przeznaczanych na poprawę efektywności energetycznej oraz rozwój odnawialnych źródeł energii w latach 2022–2027.

Proponowałem w nim zwiększenie minimalnego poziomu wydatków na takie przedsięwzięcia z 15 do 50 procent dodatkowych dochodów z PIT otrzymanych przez gminę w 2022 roku.

Już wtedy w uzasadnieniu wskazywałem również, że planowanie takich inwestycji może pomóc gminie w skutecznym sięganiu po środki z Funduszy Europejskich dla Śląskiego na lata 2021–2027, między innymi poprzez zapewnienie możliwości wniesienia wkładu własnego.

Kolejnym krokiem był mój wniosek do budżetu gminy na 2023 rok z 27 października 2022 roku. Wnioskowałem w nim o przeznaczenie nie mniej niż 2 mln zł na zakup i montaż urządzeń służących poprawie efektywności energetycznej i rozwojowi OZE w budynkach użyteczności publicznej – między innymi w szkołach, jednostkach organizacyjnych i innych obiektach gminnych.

Równolegle rozpocząłem analizę kosztów energii ponoszonych przez gminę i jej jednostki. Z zebranych danych wynikało, że koszty ciepła i energii elektrycznej analizowanych jednostek wzrosły z około 5,49 mln zł w 2021 roku do szacowanych ponad 8,02 mln zł w 2022 roku. Był to wzrost o około 2,53 mln zł w ciągu jednego roku.

Dlatego 1 grudnia 2022 roku zwróciłem się bezpośrednio do gminnych jednostek i placówek z pytaniem o ich potrzeby oraz możliwości realizacji inwestycji w fotowoltaikę, pompy ciepła, instalacje solarne i inne rozwiązania ograniczające zużycie energii.

Odpowiedzi potwierdziły, że takie potrzeby rzeczywiście istnieją.

Ośrodek Pomocy Społecznej deklarował zainteresowanie dalszym ograniczaniem zużycia energii, w tym montażem paneli fotowoltaicznych. Szkoła Podstawowa w Szczejkowicach również wskazała zainteresowanie inwestycją zmniejszającą koszty energii elektrycznej. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej deklarował natomiast zainteresowanie wykonaniem instalacji fotowoltaicznej na swojej siedzibie przy ul. Ligonia 5C w przypadku pozyskania środków finansowych. W oświacie trwały już wówczas analizy dotyczące możliwości montażu paneli fotowoltaicznych i pomp ciepła.

Dziś możemy zobaczyć konkretne efekty inwestycyjne w obszarze, o którego rozwój zabiegałem.

Gmina poinformowała 18 sierpnia 2026 roku, że trwa realizacja dużego przedsięwzięcia OZE. Cały partnerski projekt obejmuje 45 instalacji fotowoltaicznych, 21 magazynów energii i 3 pompy ciepła. Na terenie naszej gminy instalacje fotowoltaiczne mają znaleźć się łącznie na 27 budynkach publicznych.

Co szczególnie cieszy, wśród nich są obiekty jednostek, z którymi już w 2022 roku prowadziłem korespondencję dotyczącą potrzeb energetycznych.

Fotowoltaika powstaje m.in. na Ośrodku Pomocy Społecznej, którego kierownictwo w odpowiedzi na moje wystąpienie deklarowało zainteresowanie takim rozwiązaniem. Na liście znajduje się także siedziba Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej przy ul. Ligonia 5C – dokładnie ten obiekt, dla którego ZGM w 2022 roku wskazywał możliwość wykonania instalacji fotowoltaicznej po pozyskaniu środków. Projektem objęto również Szkołę Podstawową w Szczejkowicach, która już w grudniu 2022 roku pozytywnie odpowiedziała na moje pytanie o zainteresowanie inwestycją ograniczającą koszty energii.

Wartość części przedsięwzięcia przypadającej na Gminę i Miasto Czerwionka-Leszczyny wynosi blisko 5 mln zł, a ponad 4,23 mln zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich i budżetu państwa. Projekt jest współfinansowany z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027.

To właśnie na możliwości związane z tym programem zwracałem uwagę już w uzasadnieniu przygotowanego przeze mnie projektu uchwały w 2022 roku.

Nie oznacza to oczywiście, że jedna inicjatywa radnego stworzyła dzisiejszy wielomilionowy projekt. Za przygotowaniem dokumentacji, pozyskaniem dofinansowania i realizacją inwestycji stoi praca samorządu, pracowników urzędu, jednostek gminnych oraz wielu osób zaangażowanych w przedsięwzięcie (za co serdecznie dziękuję w imieniu mieszkańców i własnym:)).

Mam jednak satysfakcję, że już cztery lata temu inicjowałem dyskusję w tym kierunku, zbierałem informacje o kosztach i potrzebach jednostek, proponowałem zwiększenie nakładów na OZE i efektywność energetyczną oraz wskazywałem możliwości pozyskiwania środków europejskich.

Dzisiaj rozwiązania, o które wówczas zabiegałem, stają się rzeczywistością.

I właśnie na tym powinna polegać odpowiedzialna praca samorządowa radnego: dostrzegać problemy z wyprzedzeniem, inicjować dyskusję, proponować rozwiązania, przygotowywać grunt pod przyszłe inwestycje i konsekwentnie wspierać działania, które w dłuższej perspektywie przynoszą mieszkańcom i gminnemu budżetowi wymierne korzyści.

Cieszę się więc z obecnych inwestycji i mam nadzieję, że jest to dopiero kolejny etap budowania bardziej oszczędnej i bezpiecznej energetycznie gminy.

Marcin Stempniak

radny, wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Czerwionce-Leszczynach