„Jesteś (u)ważna” – kiedy kobiety trzymają się razem, wraca oddech. Sukces projektu w 2025 roku

Są takie momenty, w których człowiek nagle przypomina sobie, że nie musi „dawać rady” samotnie. Że można usiąść w kręgu, powiedzieć „u mnie ciężko” i… nie usłyszeć rad, ocen ani pouczeń. Zamiast tego – ciepłe spojrzenia, milczące „ja też”, a potem proste zdanie, które robi miejsce w środku: „Jesteś (u)ważna”.
Właśnie takie doświadczenie niosła edycja 2025 projektu Fundacji GaSzo: „Jesteś (u)ważna – Zatrzymaj się. Odetchnij. Bądź.” – programu stworzonego z myślą o kobietach z terenów wiejskich, które na co dzień spinają dom, pracę, opiekę, relacje i „jeszcze tylko to jedno”. To projekt o przywracaniu sprawczości, poczucia wpływu i wewnętrznego spokoju. O budowaniu wspólnoty kobiet, które – zamiast się porównywać – zaczynają się widzieć i wspierać.

W 2025 roku projekt połączył pracę rozwojową z regeneracją i relacją. Były warsztaty dające konkretne narzędzia: jak radzić sobie ze stresem, jak stawiać granice, jak wracać do dobrostanu, jak reagować w trudnych sytuacjach i jak rozmawiać, żeby nie tracić siebie. Były też działania, które przywracały wiarę w to, że nie jest się samą: spotkania integracyjne, networking i przestrzeń na rozmowę – taką, w której nie trzeba udawać, że wszystko jest w porządku. Ważnym elementem był również wyjazd szkoleniowy – moment zatrzymania, zmiany otoczenia i uważności na siebie, który wielu kobietom pozwolił naprawdę złapać oddech.

Największą wartością projektu okazało się jednak coś, czego nie da się kupić ani wymusić – bezpieczeństwo i jedność. Uczestniczki podkreślały, że to nie było „kolejne szkolenie”, tylko doświadczenie wspólnoty: bez wstydu, bez ocen, bez rywalizacji. W takiej atmosferze pojawiają się małe przełomy, które zmieniają codzienność: odwaga, by odmówić, poprosić o pomoc, zadbać o swoje potrzeby, wrócić do ruchu i zdrowych nawyków, pomyśleć o zmianie pracy, awansie, edukacji, a przede wszystkim – o życiu, w którym jest miejsce także na siebie.

To właśnie dlatego mówimy o sukcesie. Nie tylko dlatego, że projekt był wysoko oceniany, ale dlatego, że widać było realną zmianę: kobiety wracały do domów i swoich miejscowości spokojniejsze, mocniejsze, bardziej świadome. Z większym poczuciem wpływu i z przekonaniem, że mogą działać po swojemu – bez płacenia za to zdrowiem.
Chcemy też uczciwie powiedzieć: kobiety, które działają społecznie na terenach wiejskich – w kołach gospodyń, ochotniczych strażach pożarnych, radach sołeckich, stowarzyszeniach, szkołach, przy świetlicach – niosą na barkach coś więcej niż organizację wydarzeń. One często niosą wspólnotę. I to kosztuje.

Kobieta działaczka bardzo często funkcjonuje w napięciu pomiędzy misją a realiami: ciągłe „zrób jeszcze” (bo „ty umiesz”, „ty ogarniesz”, „tobie zależy”), brak czasu na regenerację, niewidzialna praca – telefony, wiadomości, papierologia, pisanie wniosków, mediowanie sporów. Dochodzi do tego ocenianie, plotka, podważanie intencji: „pewnie coś z tego ma”, „po co się wychyla”. Bywa samotność decyzyjna, bo nie zawsze jest z kim podzielić odpowiedzialność. Bywa zmęczenie emocjonalne, a czasem wypalenie, które przychodzi po cichu – wtedy, gdy nawet to, co kiedyś dawało radość, zaczyna uwierać.

W takich warunkach bardzo łatwo uwierzyć w fałszywe zdanie: „może przesadzam, może nie jestem wystarczająca, może powinnam się wycofać”. I właśnie dlatego wzmacnianie kobiet liderek i działaczek jest tak ważne. Kiedy wspieramy takie kobiety, wzmacniamy nie tylko je. Wzmacniamy całe lokalne życie społeczne: jest mniej konfliktów, więcej dialogu, więcej inicjatyw, więcej współpracy. Pojawia się odwaga do włączania innych – kolejnych kobiet, młodzieży, seniorów. Kobieta, która ma zasoby psychiczne, komunikacyjne i relacyjne, nie musi „ciągnąć wszystkiego sama”. Potrafi stawiać granice, prosić o pomoc, budować zespół i rozdzielać zadania. A to jest różnica między działaniem „na oparach” a działaniem, które ma szansę trwać latami.

Projekt „Jesteś (u)ważna” był dla wielu uczestniczek właśnie takim miejscem: gdzie można było odpocząć, wrócić do siebie, wzmocnić wewnętrzny kręgosłup i odzyskać prawo do spokojnego „nie”. To przestrzeń, która przypomina, że jedność kobiet nie polega na tym, żeby zawsze być silną. Polega na tym, że siła rozkłada się na wiele rąk.

Rekrutacja do II edycji

Jeśli w Twojej wsi, w Twoim sołectwie, w Twojej codzienności jest choć jedna kobieta, która ciągle „ogarnia” i nie ma kiedy odetchnąć – powiedz jej jedno zdanie. Tak po prostu: Jesteś (u)ważna. Jeśli jesteś mieszkanką powiatu rybnickiego, mikołowskiego, gliwickiego lub pszczyńskiego Województwa Śląskiego, zapraszamy do udziału. Już z końcem stycznia rozpoczniemy rekrutację do II edycji programu.
Projekt „Jesteś (u)ważna” realizowany jest przez Fundację GaSzo dzięki dofinansowaniu z Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

Agnieszka Ganiek
Prezes GaSzo i autorka projektu